ถอดรหัสความฟิน ทำไมเราถึงหยุดดูคนอื่น “จีบกัน” ในรายการจับคู่เดต ไม่ได้ ? /โดย ลงทุนเกิร์ล

เคยไหม ที่บอกตัวเองว่าจะดูแค่ตอนเดียว แต่รู้ตัวอีกทีก็เช้าแล้ว ไม่ว่าจะเป็น การจับคู่บนเกาะนรกใน Single’s Inferno, ดรามาร้อน ๆใน Love Island หรือความโรแมนติกแบบญี่ปุ่นใน Terrace House 

ทั้งที่บางทีเราก็แอบบ่นว่ามันจัดฉาก หรือบทสนทนาดูเตี๊ยมกันมา แต่ทำไมเราถึงหยุดดูคนแปลกหน้าตามหารักแท้ไม่ได้อยู่ดี ? ลงทุนเกิร์ลจะเล่าให้ฟัง

ถ้าให้เดาแบบไม่ต้องคิดเยอะ หลายคนคงตอบว่า “ก็เพราะมันสนุก มันฟิน มันลุ้น” แต่จริง ๆ แล้วเรื่องนี้มีกลไกทางจิตวิทยาและการตลาดซ่อนอยู่ 

1. ความอยากรู้อยากเห็นเรื่องชาวบ้าน

เสน่ห์ของเรียลลิตีเดตคือความดรามาที่สมจริงยิ่งกว่าละคร เราได้ฟังบทสนทนาส่วนตัวและได้เห็นธาตุแท้ของคนเมื่อต้องแย่งชิงความรัก ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อความอยากรู้อยากเห็นตามธรรมชาติของมนุษย์ 

อีกทั้งโครงสร้างรายการเหล่านี้ยังถูกออกแบบให้ดูสนุก ผ่านจังหวะตัดต่อ เพลง การวางคาแรกเตอร์ และจุดหักมุม ผู้ชมจึงได้ทั้งความรู้สึกเหมือนแอบดูชีวิตคนจริง ๆ และความสะใจคล้ายดูละครน้ำเน่า

2. หนีจากโลกความจริง ไปดูคนรักกัน

ในยุคที่เศรษฐกิจฝืดเคืองและข่าวสารบ้านเมืองชวนหดหู่ นักสังคมวิทยาชี้ว่าผู้คนโหยหา “Happy Ending” 

การได้เห็นคนตกหลุมรักกันท่ามกลางวิลลาหรูริมทะเล หรือเมืองสวย ๆ ในยุโรป จึงเป็นการหลีกหนีความจริงชั้นดี สำหรับผู้ชมที่ต้องการผ่อนคลายความเครียดในชีวิตประจำวัน หรือต้องอุดอู้อยู่แต่ในบ้าน

นอกจากนี้ หลายคนยังเกิดภาวะ Tinder Fatigue หรือความเหนื่อยล้าจากการปัดขวาในแอปฯ หาคู่อย่างไม่รู้จบ รายการเหล่านี้จึงเข้ามาเติมเต็มความหวัง ด้วยภาพของความรักที่ดูจับต้องได้และเหมือนมีปลายทางมากกว่า

3. พื้นที่ปลอดภัยทางอารมณ์

รายการเดตทำให้คนดูได้สัมผัสความรู้สึกผีเสื้อบินในท้อง ได้เจ็บกับการถูกปฏิเสธ ร่วมไปกับผู้เข้าแข่งขัน โดยไม่ต้องเป็นคนลงสนามจริง

แถมเรายังได้สวมบทนักจิตวิทยาหน้าจอ คอยจับสัญญาณอันตราย (Red Flags) ของผู้เข้าแข่งขัน เพื่อทดสอบสัญชาตญาณของตัวเองอีกด้วย

4. ความสัมพันธ์แบบเพื่อนทิพย์ 

Parasocial Relationships หรือความผูกพันที่รู้สึกเหมือนผู้เข้าแข่งขันเป็นเพื่อน เป็นคนรู้จัก เป็นตัวแทนของเรา 

เราจะเลือกข้างเชียร์คนที่ชอบ อยากเห็นคนที่ไม่ชอบพลาด คล้ายกับการเลือกระหว่างทีมคอนราดและทีมเจเรไมอาห์ ในซีรีส์เรื่อง The Summer I Turned Pretty หรือการเชียร์กีฬาทีมโปรด ซึ่งในโลกที่หลายคนโดดเดี่ยว ความผูกพันแบบเพื่อนทิพย์ก็ช่วยบรรเทาความเหงาได้จริง

แต่เหรียญมันก็มี 2 ด้านเสมอ ในขณะที่เราเพลิดเพลิน ลงทุนเกิร์ลอยากชวนตั้งข้อสังเกตว่า รายการเหล่านี้อาจกำลังบิดเบือนมุมมองความรักของเราโดยไม่รู้ตัว 

ทั้งมาตรฐานความงามที่สูงลิบ ต้องหน้าตาดี หุ่นเป๊ะ ชีวิตดูพร้อม สร้างค่านิยมว่าความรักต้องเกิดขึ้นเร็วและเร่าร้อน

รวมถึงอย่าลืมว่าผู้เข้าแข่งขันจำนวนมากในยุคนี้ อาจไม่ได้มาเพื่อตามหารักแท้ แต่มาเพื่อยอดผู้ติดตามในโซเชียลมีเดียและโอกาสในการเป็นอินฟลูเอนเซอร์ 

ดังนั้น ความเรียลที่เราเห็น อาจเป็นการแสดงที่มีผลประโยชน์ทางธุรกิจอยู่ด้วย

สุดท้ายแล้ว เตือนตัวเองไว้เสมอว่าดูแล้วฟินได้ แต่อย่าให้มันกลายเป็นมาตรฐานที่เอาไว้ตัดสินความรักของตัวเอง เพราะความรักในชีวิตจริง ไม่จำเป็นต้องจบสวยภายในไม่กี่สัปดาห์เหมือนในจอ..

References :

- Bbc, Observer, Carillonregina, Themedium, Popsugar