ขายสิทธิ์ใบหน้าให้ AI ทำละครสั้น Passive Income แบบใหม่ในจีน รายได้สูงสุดหลักหมื่นต่อคลิป /โดย ลงทุนเกิร์ล

ถ้าพูดถึงวิธีหารายได้เสริมในยุคนี้ หลายคนคงนึกถึงการทำคอนเทนต์ เทรดหุ้น หรือขายงานฝีมือดิจิทัล 

แต่รู้หรือไม่ว่า หนึ่งในวิธีหารายได้เสริมที่กำลังเป็นกระแสในจีนตอนนี้ คือการขายสิทธิ์ในการใช้ภาพใบหน้าของตัวเองให้ AI ไปทำเป็นละครสั้นหรือโฆษณา โดยที่เจ้าตัวไม่ต้องเข้าฉากจริงสักฉากเลย 

และตัวอย่างเคสที่น่าสนใจคือ พนักงานธนาคารรายหนึ่งในจีนที่ทำเงินได้ประมาณ 12,000 บาทภายในเวลาเพียง 3 วัน หลังมีบริษัทโฆษณามาซื้อสิทธิ์ใบหน้าเขาไปถึง 7 ครั้ง

ทำไมคนจีนถึงยอมขายลิขสิทธิ์ใบหน้าตัวเอง และเบื้องหลังโมเดลธุรกิจนี้เป็นอย่างไร ? ลงทุนเกิร์ลจะเล่าให้ฟัง 

ไม่กี่ปีมานี้ ละครสั้นแนวตั้งในจีนได้รับความนิยมมาก ซึ่งส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นละคร AI จนมีการรายงานว่าเพียงแค่ 3 เดือนของปี 2026 ละครสั้นในจีนมากกว่า 95% นำ AI มาใช้ในขั้นตอนการผลิต

อย่างไรก็ตาม เมื่อหลายค่ายหันมาใช้ AI เจนหน้าตัวละคร ผู้ชมในจีนก็เริ่มบ่นว่าตัวละคร AI หน้าตาคล้ายกันหมด และใบหน้าของคนธรรมดาโดยเฉพาะคนแก่ที่ AI สร้างขึ้นก็ดูปลอม ไม่สมจริง

นอกจากนี้ จีนยังต้องเผชิญปัญหาเมื่อมีคนถูกขโมยรูปไปตัดต่อทำละคร AI โดยไม่ยินยอม จนเพียงแค่ในเมืองกว่างโจว ก็มีเคสฟ้องร้องแบบนี้มากกว่า 700 เคสในช่วง 3 ปี

เมื่อเกิดปัญหาทำนองนี้ เหล่าแพลตฟอร์มจีนที่เดิมทีเป็นค่ายโปรดักชันผลิตสื่อดิจิทัล จึงเปลี่ยนวิกฤตินี้ให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ 

ผันตัวมาให้บริการเป็น Marketplace โดยให้ดาราหรือคนทั่วไปนำรูปถ่ายใบหน้าของตัวเองมาลงขายหรือให้เช่าลิขสิทธิ์ไปเจน AI อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

ยกตัวอย่างแพลตฟอร์มอย่าง Yuanxiang Xinsheng และ Xinzhua ที่เปิดให้คนจีนทั่วไปมาสแกนใบหน้าหรืออัปโหลดภาพถ่ายใบหน้าหลาย ๆ มุมลงในระบบ 

แล้วแปลงหน้าเราเป็น Digital Actor Profile ให้ผู้ผลิตสื่อหรือค่ายหนังเข้ามาเลือกซื้อสิทธิ์ไปใช้งาน โดยที่เจ้าของใบหน้าไม่ต้องเดินทางไปเข้าฉากจริงเลยสักฉากเดียว 

ซึ่งคนที่ให้เช่าก็มีตั้งแต่ดารา นางแบบ ไปจนถึงคนธรรมดาทั่วไป เพราะค่ายผลิตละครก็ต้องการความหลากหลายเพื่อไม่ให้ตัวละคร AI ดูหน้าซ้ำกันไปหมด

อย่างไรก็ตาม พอเกิดธุรกิจนี้หลายคนอาจจะกังวลว่าบริษัทจะเอาใบหน้าไปใช้ในฉากที่วาบหวิว หรือฉากที่ไม่เหมาะสมใด ๆ หรือเปล่า

แต่ก็มีรายงานว่าเจ้าของใบหน้าสามารถกำหนดเองได้ว่าจะยอมให้หน้าตัวเองไปอยู่ในสื่อประเภทไหน และสามารถกำหนดราคาตามขอบเขตการใช้งาน

โดยรายได้มักขึ้นอยู่กับจำนวนตอนหรือชิ้นงาน และเริ่มต้นที่ประมาณตอนละ 500-2,500 บาท แต่บางคนก็สามารถอัปราคาได้ถึง 30,000 บาทต่อตอน 

ยกตัวอย่าง นาย Chen อายุ 34 ปี คิดค่าลิขสิทธิ์ 500 บาทต่อการใช้งาน 1 ครั้ง และอนุญาตให้ใช้ในละครรัก ละครครอบครัวเท่านั้น ห้ามใช้ในหนังผี หนังสยองขวัญ และเนื้อหาเชิงอนาจาร

หรือคุณ Lin หญิงสาวที่ถูกซื้อสิทธิ์บ่อยที่สุดในแพลตฟอร์ม Xinzhua โดยเธอยินยอมให้ใช้ในบทตัวร้าย คนต่างชาติ หรือบทตัวละครที่ต้องตายในเรื่อง และใส่ชุดวาบหวิวได้ 

สุดท้ายต้องบอกว่าเสียงสะท้อนจากสังคมจีนต่อเรื่องนี้ ก็มีทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย 

ฝั่งที่เห็นด้วยก็มองว่าเมื่อ AI แย่งงานดารานักแสดงตัวเล็ก ๆ แล้ว นี่ก็ถือเป็นหนึ่งในโอกาสที่พวกเขาจะสามารถหารายได้ 

บางคนก็มองว่ามันเป็นโอกาสของคนธรรมดาที่ฝันอยากเป็นนักแสดง และเมื่อมีโอกาสจะโดนขโมยหน้าไปให้ AI เจนอยู่แล้ว ก็ถือว่าเป็นช่องทางที่จะทำให้เรื่องนี้ถูกต้อง และได้รับค่าตอบแทนที่เหมาะสม 

แต่ฝั่งที่ไม่เห็นด้วย ก็แย้งว่าสัญญาในปัจจุบันยังคลุมเครือจนผู้ขายไม่มีทางรู้แน่ชัดเลยว่าใบหน้าที่ให้เช่าจะถูกนำไปดัดแปลงต่อในรูปแบบไหน หรืออาจถูก AI นำไปใช้เทรนนิงต่อในระยะยาวหรือไม่

แถมยังมีรายงานจาก Beijing News พบว่าบางแพลตฟอร์มมีเงื่อนไขที่ทำให้ถอนการอนุญาตได้ยาก และบางสัญญาอาจมีค่าปรับเมื่อยกเลิกก่อนกำหนดอีกด้วย

ขณะที่ในฝั่งมุมของผู้ผลิตสื่อและค่ายหนัง ก็ยังมีคนที่มองว่าหากจะต้องยอมเสียเงินซื้อลิขสิทธิ์ใบหน้า ค่ายหนังคงยอมจ่ายให้เฉพาะหน้าคนดัง ส่วนคนธรรมดาก็ให้ AI เจนเอาต่อไป 

อย่างไรก็ตาม ตอนนี้ยังไม่พบข้อมูลว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้รับผู้ขายชาวต่างชาติหรือไม่ เพราะส่วนใหญ่ต้องเข้าเซิร์ฟเวอร์จีน และยืนยันตัวตนด้วยเอกสารจีน

แต่ก็เชื่อว่าหากเทรนด์นี้แพร่ขยายในระดับสากล ไม่แน่ว่าในอนาคต เราอาจจะได้ขายใบหน้าให้ฝรั่งเช่าไปเล่นเป็นตัวละครเอเชียบ้างก็ได้..

References : 

- The Next Web, South China Morning Post, Rest of World, Globe Market Research